SOSYAL SORUMLULUK / Çevre / Çevresel Ölçümler

1. Toz Kontrolü

Madenlerden kaynaklanan partikül madde (PM veya toz) ve emisyonların, maden çevresinde insan sağlığı, bitki sağlığı ve estetik açısından etkileri olabilir. Genelde maden işletmelerinde oluşan PM'nin aerodinamik çapları (boyutları) büyük ve emisyon yükseklikleri (atmosfere bırakılma yükseklikleri) de azdır. Bu nedenle, maden işletmelerinden dolayı oluşabilecek etkilerin alanı oldukça dardır. Bu dar etki alanları içinde PM emisyonları, çevredeki bitki örtüsüne ve tarıma etki edebilir. Bu nedenlerden dolayı maden işletmelerinde oluşabilecek PM, çeşitli kontrol yöntemleri kullanılarak devamlı kontrol altında tutulmakta ve çevreye etkileri modelleme ve ölçüm yoluyla irdelenmektedir.

Koza Altın İşletmeleri A.Ş., 06 Haziran 2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ile 22 Temmuz 2006 tarih ve 26236 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Endüstri Tesislerinden Kaynaklanan Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde belirtilen emisyon sınır değerlerine tabidir.

Yürürlükteki sınır değerler şunlardır:

Ovacık Madeni'nde PM emisyon kontrolü için, madenin üretime başladığı Haziran 2001 tarihinden itibaren sahada partikül madde (PM) ve çöken toz ölçümleri düzenli olarak yapılmaktadır. PM konsantrasyonu, otomatik beta-ışını tipi ölçüm cihazlarıyla (3 adet), 10 µm ve altını saatlik olarak ölçülmektedir. Çöken tozlar ise, toz kovaları (5 adet) vasıtasıyla aylık toplam olarak ölçülmektedir. Bunlara ek olarak, patlatma öncesi ve sonrası açık ocakta oluşabilecek PM emisyonlarını azaltmak için su ile ıslatma yöntemi kullanılmaktadır. Kırıcı ünitesinde cevher boşaltma noktasında da su spreyleri oluşabilecek PM'yi bastırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca tesis kırıcı bölgesinde iki adet toz tutma ünitesi mevcuttur. Bu kontrol yöntemleri ile maden sahasında partikül madde emisyonlarının yönetmeliklerle belirlenen sınır değerleri aşması engellenmektedir. Ölçüm sonuçları Çevre ve Orman Bakanlığı, İzmir Çevre ve Orman İl Müdürlüğü ve İzmir İl Özel İdaresine her ay düzenli olarak rapor edilmektedir.

Tesis ve Maden Sahası Toz kontrol yöntemleri ve verimlilikleri

2. Hidrojen Siyanür (HCN) Gazı Kontrolü

Liç, çöktürme ve desorpsiyon ünitesi gibi proses kaynaklarından ortam pH'sına bağlı olarak ortaya çıkabilecek HCN gazının oluşumunu önlemek ve altın/gümüş kazanım yüzdesini en optimum düzeyde tutabilmek için bu ünitelerde ortam pH'sı 10'un üzerinde tutulmaktadır. Çalışma ortamı emniyeti açısından, HCN gazı oluşumu önlenmekte ve bu ünitelerin etrafında sürekli olarak HCN ölçümü yapılmaktadır. HCN gazı ölçümü için maden sahasında üç adet HCN gazı ölçüm dedektörü bulunmaktadır. Bu cihazlardan 1 tanesi liç tankları üzerinde ölçüm yapacak şekilde yerleştirilmiş olup, diğer iki cihaz ise mobil olarak İzleme-Denetleme Komisyonu tarafından uygun görülen yerlerde olmak üzere tesis ve atık barajı etrafında ölçüm yapacak şekilde hazır bulundurulmaktadır. Cihazlarda 5 ppm ve 10 ppm olmak üzere iki kademeli alarm sınırı bulunmaktadır. Ölçüm sonuçları İzmir Çevre İl Müdürlüğü ve İl Özel idaresine her ay düzenli olarak rapor edilmektedir.

3. Gürültü Kontrolü

Koza Altın İşletmeleri A.Ş. 1 Temmuz 2005 tarih ve 25863 sayılı Resmi Gazete?de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği?ne tabidir.

Gürültü sınır değerleri yerleşim birimlerindeki yapıların 1 metre uzaklığında gece için 55 dBA gündüz için 65 dBA dır.

Ölçüm sonuçları İzmir Çevre İl Müdürlüğü ve İl Özel idaresine her ay düzenli olarak rapor edilmektedir. .

4. Kimyasal Maddelerin İthali, Taşınması, Depolanması ve Kullanılması:

Koza Altın İşletmeleri A.Ş., kimyasalların ambalaj ve etiketlenmesi, depolanması, taşınması ve kullanılması ile ilgili 11 Temmuz 1993 tarih ve 21634 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Zararlı Kimyasal Madde ve Ürünlerinin Kontrolü Yönetmeliği'nde; bu kimyasalların ithalinde ise 18 Haziran 2000 tarih ve 24083 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Madde ve Atıklara İlişkin Tebliğlerde belirtilen hususlara uymaktadır ve uymaya devam edecektir.

Siyanür:

• Sodyum siyanür deposu ateşe ve neme dayanıklı olarak inşa edilmiştir. Depo binası ayrıca çitle çevrili olup depo ve çit kapısı sürekli kilitli tutulmaktadır. Yangına karşı kuru toz söndürücüler kullanılmaktadır.
• Siyanür içeren üniteler, ilgili mevzuat ve uluslararası standartlara uygun olarak etiketlenmiştir. Benzer şekilde, ambalajlar da etiket taşımaktadır.
• Sodyum siyanürün cevherle muamelesi için çelik tanklar inşa edilmiştir. Bu tanklar tabanı eğimli ve çevresi yüksek eşiklerle çevrili, pompa ile donanımlı betonarme ünitelerde bulunmaktadır. Herhangi bir nedenle betonarme üniteye bir boşalım olması halinde pompa çalıştırılarak çamur/su sistemi geri beslenmektedir.

Kireç: Tesiste bazik ortamın sağlanması için kullanılmaktadır. Kireç 35 tonluk kapalı siloda stoklanacak ve pulse-jet torbalı filtre sistemi toz kontrolünü sağlamaktadır.

Hidroklorik Asit: Asit tesise tankerlerle taşınmaktave 30 m³'lük fiber glass veya kauçuk kaplı çelik tankta depolanmaktadır.

Kostik soda: kostik soda tesise tankerle taşınmakta ve 30 m³'lük çelik tankta depolanmaktadır.

Çöktürücü: çöktürücüler tesise torbalarda sağlanmakta ve ambarlarda stoklanmaktadır.

Aktif Karbon: Aktif karbon tesise torbalarda sağlanmakta ve ambarlarda stoklanmaktadır.

SO2 : TSE 1519 'daki standartlara uygun tanklarda depolanmaktadır.

Tesiste çalışanlar için tesisin belirli yerlerinde emniyet duşları bulunmaktadır.

5. Patlatma

Patlatma sırasında kullanılacak patlayıcılar, Nitro Mak.Kim.Nit.Nob.Kim.San.A.Ş. ne ait 87/12028 tüzük hükümlerine uygun Manisa Soma da bulunan patlayıcı madde deposunun 8 tonluk kısmında şirketimizin patlayıcılarını muhafaza altında tutmak için patlayıcı firmasından muafakat alınmıştır.Alınan Muafakata istinaden İzmir Emniyet Müdürlüğünden alınan Patlayıcı Madde Satın alma ve Kullanma izin belgesi ile patlayıcı maddeler ihtiyacımız doğrultusunda il emniyet müdürlüklerinden alınan yol izin belgeleri ile sahamıza günü birlik gelmektedir.

Patlatma sırasında ocak civarında yer alan yerleşim birimlerindeki binaların 1 m uzağında ölçülecek maksimum anlık gürültü seviyesi 128 dBA olarak, patlatma sırasında meydana gelecek titreşim hızı ise en çok 13 mm/sn olarak belirlenmiştir.

İşletme süresince yapılan patlatmaların gürültü ve vibrasyonunun ölçümü için Ovacık Altın Madeni ile Ovacık köyü sınırında otomatik patlatma ölçüm cihazı mevcuttur. Bu cihaz sayesinde yapılan patlatmalar sonucunda ölçülen gürültü ve vibrasyon değerleri kayıt edilmekte ve sonuçlar İzmir Çevre İl Müdürlüğü ve İl Özel idaresine her ay düzenli olarak rapor edilmektedir.

6. Tesis Atıkları

Koza Altın İşletmeleri A.Ş., tesiste oluşan atıkların bozundurulması için kimyasal bozundurma tesisi kurmuştur.

Bu tesis aşağıdaki ünitelerden oluşmaktadır:

1- INCO SO2/Hava prosesi ile siyanür bozundurma,
2- Ferrik sülfat prosesi ile ağır metal duraylama,
3- Tesis içi dökülme ve siyanatlar için hipoklorit bozundurma.

 

Kontroller üç noktada yapılmaktadır:

• Kimyasal bozundurma ünitesi çıkışı; havuza deşarj edilmeden önceki bir noktada alınacak çamur numunesi her gün alınmakta ve siyanür analizi yaptırılmaktadır. İlgili mercilere günlük, haftalık ve aylık olarak raporlanmaktadır.
• Havuzdan tesise beslenen suyun besleme kulesine aktığı noktada alınacak su numunesi hergün alınmakta ve siyanür analizi yaptırılmaktadır. İlgili mercilere günlük, haftalık ve aylık olarak raporlanmaktadır.
• Barajdaki mevcut sudan hergün su numunesi alınmakta ve arsenik antimuan miktarları analiz ettirilmektedir. Ayrıca haftada bir kere ağır metal konsantrasyonları analiz ettirilmektedir. İlgili mercilere günlük, haftalık ve aylık olarak raporlanmaktadır.

Her iki durumda da CN<1 mg/lt olacaktır.

(CN = CN_WAD + CN_ serbest)

WAD = Zayıf asitle çözünen

 

Atık havuzunda sıvı fazda bulunabilecek maksimum ağır metal konsantrasyonları şunlardır:

Cu 5 mg/L Pb 2 mg/L Zn 5 mg/L Cd 1 mg/L Cr 2 mg/L Sb 5 mg/L As 5 mg/L Hg 0.1 mg/L Fe 10 mg/lt

7. Atık Depolama

Koza Altın İşletmeleri A.Ş., kimyasal olarak bozundurulmuş tesis atıklarını atık havuzunda depolanmaktadır. Atık havuzu projesi Devlet Su İşleri tarafından onaylanmış ve inşaatı Devlet Su İşleri ile yapılan protokol ve teknik şartnamede belirtilen teknik özelliklere uygun olarak yine Devlet Su İşleri kontrollüğünde yapılmıştır.

• Atık havuzunun tabanı kil-yüksek yoğunluklu polietilen jeomembran-kil kompozit astar sistemiyle kaplanarak geçirimsizliği sağlanmıştır.
• Atık Depolama Tesisinin stabilitesini artırmak amacıyla, mansab seddesi önüne, dekapaj malzemesi kullanılarak bir istinat dolgusu inşa projesi hazırlanmıştır.
• Afet İşleri Yönetmeliği ve Devlet Su İşleri baraj güvenlik katsayıları gözönüne alınarak depreme dayanıklı inşa edilmiştir.
• Geçirimsiz kil tabaka üzerinde içerisinde drenaj boruları bulunan filtre tabakası bulunmaktadır. Atık içerisindeki su drene edilerek havuz içinde bulunan su toplama kulesinde toplanmakta ve tekrar kullanılmak üzere tesise geri pompalanmaktadır.
• Atık havuzundan alıcı ortama deşarj yapılmamaktadır ve yapılmayacaktır.
• Atık havuzu çevresi etkin bir şekilde drene edilip yağışlardan dolayı oluşacak suların doğrudan atık havuzuna girmesi önlenmiştir.
• Tesis atıklarını atık havuzuna taşıyan borular, kendilerinden % 25 daha büyük çaplı bir PVC boru içine yerleştirilmiştir. Herhangi bir sızma-kaçak olup olmadığını anlamak amacıyla, siyanür ihtiva eden tüm tank ve borular her gün kontrol edilmektedir.
• Atık Depolama Tesisi, Çevre Bakanlığı?na sunulan ?Atık Depolama Tesisi Yönetim Planı? çerçevesinde işletilmektedir.

8. Yeraltı Sularının İzlenmesi

Koza Altın İşletmeleri A.Ş., atık havuzu ana seddesinin mansap şevi tarafında yeraltı suyu akımı yönünde ve yeraltı suyunu en iyi temsil edecek şekilde maden sahasını çevreleyen çit boyunca 9 adet gözlem kuyusu açmıştır. Kuyu ağızları yüzey sularının girmesini önlemek amacıyla izole edilmiş olup kilitli tutulmaktadır. Emniyet amacıyla kuyular çitle çevrilmiştir. Tüm kuyularda pompaj düzeneği kurulmuştur. Bu kuyular tesisten kaynaklanması olası her tür yeraltı kirliliğinin tutularak tesise geri basılması esasına göre yerleştirilmişlerdir.

İşletme döneminde bu kuyulardan periyodik olarak numune alınmakta ve analiz sonuçları resmi birimlere aylık ve üç aylık olarak rapor edilmektedir.

9. Yeraltı İşletmesinden Su Gelirinin Kontrolü

Yeraltı ocağı, yeraltısu tablasının altında kaldığından, yeraltı madeninin işletilmesi sırasında çatlak ve fay zonlarından yeraltına su drenajı olmaktadır. Desandre duvarlarının çimento püskürtülerek kaplanmasından dolayı drenaj miktarı önemli ölçüde azalmakla beraber, tesis su yönetim planının bir parçası olarak duvarda delikler açılarak çatlaklı zonlardaki suların yeraltına boşalması sağlanmaktadır.

Yeraltı ve açıkocaktan çıkan fazla suların bir kısmı maden sahasında meydana gelebilecek tozluluğun bastırılması için kullanılmaktadır. Geriye kalan kısım ise, bekletme havuzlaarına alınarak, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği Tablo 7.1. Alıcı ortama deşarj satandartları sağlandıktan sonra dereye deşarj edilmektedir. Eğer suda fazla bulanıklık varsa flokülant eklenmektedir. Eğer pH'ta yükselme varsa pH düşürücü kullanılmaktadır.

Hergün bu sudan numune alınıp, pH ve Askıda katı madde kontrolleri yapılmaktadır. Ayrıca haftalık olarak alınmış kompozit numune analiz ettirilip, sonuçları resmi birimlere aylık olarak rapor edilmektedir.

10. Meteorolojik Ölçümler

Tesiste meteorolojik verilerin tesbiti için meteoroloji istasyonu kurulmuştur. Bu istasyonda sıcaklık, yağış miktarı, rüzgar yönü ve hızı, nem ve hava basıncı ölçülmektedir. Resmi birimlere her ay rapor edilmektedir.